વહાલી દીકરી યોજના 2026: ગુજરાત સરકારની દીકરીઓ માટેની સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

પ્રસ્તાવના

ભારતીય સમાજમાં દીકરીઓનું સ્થાન છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નોંધપાત્ર રીતે બદલાયું છે. આજે દીકરીઓ માત્ર ઘર સુધી સીમિત નથી રહી, પરંતુ શિક્ષણ, નોકરી, વ્યવસાય, રમતગમત, વિજ્ઞાન, ટેક્નોલોજી અને રાજકારણ સહિત દરેક ક્ષેત્રમાં પોતાની ક્ષમતાનો પુરાવો આપી રહી છે. તેમ છતાં, હકીકત એ પણ છે કે ઘણા પરિવારોમાં આર્થિક તંગી, સામાજિક માનસિકતા અને જાગૃતિના અભાવને કારણે દીકરીઓના શિક્ષણ અને ભવિષ્ય પર અસર પડે છે.

આ સમસ્યાને ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત સરકાર દ્વારા દીકરીઓના સર્વાંગી વિકાસ માટે અનેક કલ્યાણકારી યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ યોજનાઓમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને લોકપ્રિય યોજના તરીકે વહાલી દીકરી યોજના ઓળખાય છે. આ યોજના માત્ર આર્થિક સહાય પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે સમાજમાં દીકરીઓ પ્રત્યે સકારાત્મક વિચારધારા વિકસાવવાનો પણ એક મજબૂત પ્રયાસ છે.

આ લેખમાં આપણે વહાલી દીકરી યોજના 2026 વિશે વિગતવાર જાણકારી મેળવશું, જેમાં યોજનાનો હેતુ, લાભ, પાત્રતા, જરૂરી દસ્તાવેજો, અરજી પ્રક્રિયા, મહત્વની શરતો, સમાજ પર તેનો પ્રભાવ અને સામાન્ય ભૂલો સહિતની સંપૂર્ણ માહિતી સમાવિષ્ટ છે.

વહાલી દીકરી યોજના શું છે?

વહાલી દીકરી યોજના એ 2019માં શરૂ કરાયેલી ગુજરાત સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ રાજ્યસ્તરીય કલ્યાણકારી યોજના છે. આ યોજનાનું સંચાલન મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવે છે. યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દીકરીઓના જન્મને પ્રોત્સાહન આપવો, લિંગ ગુણોત્તરમાં સુધારો લાવવો અને દીકરીઓને શિક્ષણ દ્વારા આત્મનિર્ભર બનાવવાનો છે.

યોજનાના અંતર્ગત પાત્ર દીકરીઓને કુલ ₹1,10,000ની આર્થિક સહાય ત્રણ અલગ-અલગ હપ્તામાં આપવામાં આવે છે. આ રકમ દીકરીના શિક્ષણના વિવિધ તબક્કાઓમાં મદદરૂપ બને છે અને 18 વર્ષની ઉંમરે મળતી મોટી રકમ તેના ભવિષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર પૂરું પાડે છે.

વહાલી દીકરી યોજના ગુજરાત 2026 – યોજનાના મુખ્ય હેતુઓ

1️⃣ દીકરીઓના જન્મદર અને લિંગ ગુણોત્તરમાં સુધારો

હજી પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં દીકરીના જન્મને નકારાત્મક રીતે જોવામાં આવે છે. આ યોજના દ્વારા દીકરીના જન્મને આર્થિક સુરક્ષા સાથે જોડીને સમાજમાં સકારાત્મક સંદેશ આપવામાં આવે છે, જેથી લિંગ અસમાનતા ઘટાડવામાં મદદ મળે.

2️⃣ દીકરીઓના શિક્ષણને પ્રોત્સાહન

ઘણા પરિવારોમાં આર્થિક પરિસ્થિતિ નબળી હોવાથી દીકરીઓનું શિક્ષણ અધૂરૂ રહી જાય છે. વહાલી દીકરી યોજના દ્વારા પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે સીધી આર્થિક સહાય મળી રહે છે.

3️⃣ આર્થિક સ્વાવલંબન અને આત્મવિશ્વાસ

મળતી સહાય દીકરીઓને માત્ર ભણવા માટે નહીં પરંતુ આત્મવિશ્વાસ સાથે જીવનના નિર્ણયો લેવા માટે પણ સક્ષમ બનાવે છે.

4️⃣ સામાજિક સુરક્ષા અને પરિવારને સહારો

18 વર્ષની ઉંમરે મળતી મોટી રકમ દીકરીના ઉચ્ચ શિક્ષણ અથવા લગ્ન સમયે પરિવાર પર પડતો આર્થિક બોજ ઘટાડે છે.

વહાલી દીકરી યોજના હેઠળ મળતા લાભ

આ યોજના હેઠળ કુલ ₹1,10,000ની આર્થિક સહાય નીચે મુજબ ત્રણ હપ્તામાં આપવામાં આવે છે:

🔹 પ્રથમ હપ્તો – ₹4,000

દીકરી જ્યારે પ્રથમ ધોરણમાં પ્રવેશ લે છે ત્યારે તેના માતા-પિતાના બેંક ખાતામાં સીધી ₹4,000ની રકમ જમા થાય છે. આ રકમ દીકરીના પ્રાથમિક શિક્ષણની શરૂઆતમાં ઉપયોગી થાય છે.

🔹 બીજો હપ્તો – ₹6,000

દીકરી નવમા ધોરણમાં પ્રવેશ લે ત્યારે બીજા હપ્તા તરીકે ₹6,000 આપવામાં આવે છે. આ તબક્કે શૈક્ષણિક ખર્ચ વધતો હોવાથી આ સહાય મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે.

🔹 ત્રીજો હપ્તો – ₹1,00,000

દીકરી 18 વર્ષની થાય ત્યારે ₹1,00,000ની મોટી રકમ આપવામાં આવે છે. આ રકમનો ઉપયોગ ઉચ્ચ શિક્ષણ અથવા લગ્ન સહાય માટે કરી શકાય છે.

👉 તમામ રકમ DBT (Direct Benefit Transfer) પદ્ધતિ દ્વારા સીધી બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.

વહાલી દીકરી યોજના માટે પાત્રતા માપદંડ

✅ મૂળભૂત પાત્રતા

• દીકરી અને તેના માતા-પિતા ગુજરાત રાજ્યના કાયમી રહેવાસી હોવા જોઈએ
• દીકરીનો જન્મ 2 ઓગસ્ટ 2019 પછી થયેલો હોવો આવશ્યક છે

✅ આવક મર્યાદા

• પરિવારની કુલ વાર્ષિક આવક ₹2 લાખ અથવા તેનાથી ઓછી હોવી જોઈએ

✅ સંતાનોની સંખ્યા

• દંપતીના પ્રથમ ત્રણ સંતાનોમાંથી મહત્તમ બે દીકરીઓને આ યોજનાનો લાભ મળે છે

✅ માતાની ઉંમર

• દીકરીના જન્મ સમયે માતાની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષ હોવી જરૂરી છે

✅ અરજી સમયમર્યાદા

• દીકરીના જન્મ પછી એક વર્ષની અંદર અરજી કરવી ફરજિયાત છે

જરૂરી દસ્તાવેજોની વિગતવાર યાદી

📄 ઓળખ અને જન્મ સંબંધિત દસ્તાવેજો

• દીકરીનું જન્મ પ્રમાણપત્ર
• માતા અને પિતાના આધાર કાર્ડ
• લગ્ન પ્રમાણપત્ર

📄 આવક અને રહેઠાણ પુરાવો

• સક્ષમ અધિકારી દ્વારા આપવામાં આવેલ આવક પ્રમાણપત્ર
• રેશન કાર્ડ અથવા અન્ય સરનામા પુરાવો

📄 શૈક્ષણિક દસ્તાવેજો

• શાળામાં પ્રવેશનો દાખલો
• ધોરણ 1 અને ધોરણ 9 માટે શાળાનું પ્રમાણપત્ર

📄 બેંક સંબંધિત દસ્તાવેજો

• બેંક પાસબુકની નકલ અથવા રદ કરેલ ચેક
• આધાર સાથે લિંક થયેલું બેંક ખાતું

વહાલી દીકરી યોજના માટે અરજી પ્રક્રિયા

📝 ઓફલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી?

1. નજીકની ગ્રામ પંચાયત, આંગણવાડી કેન્દ્ર, મામલતદાર કચેરી અથવા જિલ્લા મહિલા અને બાળ વિકાસ કચેરીમાંથી ફોર્મ મેળવો
2. ફોર્મમાં માંગેલ તમામ માહિતી સાચી રીતે ભરો
3. જરૂરી દસ્તાવેજોની ઝેરોક્ષ નકલો જોડો
4. ફોર્મ સંબંધિત કચેરીમાં જમા કરાવી રસીદ મેળવી લો

💻 ઓનલાઈન અરજી પ્રક્રિયા

વહાલી દીકરી યોજનાની ઓનલાઈન અરજી Digital Gujarat Portal દ્વારા કરવામાં આવે છે.

• ગ્રામીણ વિસ્તાર: VCE (ગ્રામ કોમ્પ્યુટર સાક્ષર ઉદ્યોગી) મારફતે
• શહેરી વિસ્તાર: ATVT / જન સેવા કેન્દ્ર મારફતે

અરજી કર્યા બાદ મળતો એક્નોલેજમેન્ટ નંબર સાચવી રાખવો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

અરજીની ચકાસણી અને મંજૂરી પ્રક્રિયા

અરજી જમા થયા બાદ સંબંધિત વિભાગ દ્વારા દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. જો અરજી પાત્ર જણાય છે તો લાભાર્થીને SMS દ્વારા જાણ કરવામાં આવે છે. પાત્રતા મુજબ નક્કી થયેલા સમય પર રકમ સીધી બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.

યોજનાની મહત્વપૂર્ણ શરતો અને માર્ગદર્શિકા

• દીકરીએ અભ્યાસમાં સતત જોડાયેલી રહેવું જરૂરી છે
• બાળ લગ્ન કરાય તો યોજનાનો લાભ મળતો નથી
• ખોટી માહિતી આપવાથી અરજી રદ થઈ શકે છે
• બેંક ખાતું આધાર સાથે લિંક હોવું ફરજિયાત છે

📌 વહાલી દીકરી યોજના: વાસ્તવિક જીવનના ઉદાહરણો (Real Life Examples)

ઉદાહરણ 1️⃣: બનાસકાંઠાની નીતાબેન અને તેમની દીકરી ખુશી

બનાસકાંઠા જિલ્લાના એક નાના ગામમાં રહેતા નીતાબેન એક સામાન્ય ગૃહિણિ છે અને તેમના પતિ ખેતી કામ કરે છે. પરિવારની વાર્ષિક આવક મર્યાદિત હોવાથી દીકરીના ભવિષ્ય અંગે તેઓ ચિંતિત હતા.
2019 પછી તેમની દીકરી ખુશીનો જન્મ થતાં તેમણે વહાલી દીકરી યોજનામાં અરજી કરી.

• દીકરી પ્રથમ ધોરણમાં પ્રવેશ લેતાં ₹4,000 મળ્યા
• નવમા ધોરણમાં પ્રવેશ સમયે ₹6,000ની સહાય મળી
• આજે ખુશી નિયમિત રીતે ભણે છે અને આગળ જઈને નર્સ બનવાનું સપનું જોવે છે

👉 નીતાબેન કહે છે કે “આ યોજના કારણે અમને દીકરીના શિક્ષણ અંગે આત્મવિશ્વાસ મળ્યો છે.”

ઉદાહરણ 2️⃣: રાજકોટના ઓટો ચાલક મનોજભાઈની દીકરી રિયા

રાજકોટ શહેરમાં રહેતા મનોજભાઈ ઓટો ચલાવી પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે. દીકરી રિયાના જન્મ સમયે તેઓને ભય હતો કે ભવિષ્યમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનો ખર્ચ કેવી રીતે ઉપાડશે.
વહાલી દીકરી યોજનાની માહિતી મળતાં તેમણે સમયસર અરજી કરી.

• શાળામાં દાખલ કરતી વખતે મળેલી સહાયથી પુસ્તકો અને યુનિફોર્મ લીધા
• નવમા ધોરણમાં સહાય મળતાં ટ્યુશન ફી ભરવામાં મદદ મળી
• આજે રિયા ધોરણ 11માં સાયન્સ સ્ટ્રીમમાં અભ્યાસ કરી રહી છે

👉 મનોજભાઈ માને છે કે “સરકારની આ યોજના ગરીબ પરિવાર માટે દીકરીનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરે છે.”

ઉદાહરણ 3️⃣: દાહોદ જિલ્લાના આદિવાસી પરિવારની દીકરી સોનલ

દાહોદ જિલ્લાના આદિવાસી વિસ્તારમાં રહેતા સોનલના માતા-પિતા મજૂરી કામ કરે છે. દીકરીનો જન્મ થતાં સમાજમાં ઘણા લોકો દીકરીને ભાર માનતા હતા, પરંતુ વહાલી દીકરી યોજનાએ તેમની વિચારધારા બદલી.

• આર્થિક સહાયથી દીકરીનું શાળા શિક્ષણ સતત ચાલુ રહ્યું
• પરિવારને દીકરીના લગ્ન માટે નહીં પરંતુ શિક્ષણ માટે વિચારવાની પ્રેરણા મળી
• આજે સોનલ કોલેજમાં ગ્રેજ્યુએશન કરી રહી છે

👉 આ પરિવારમાં દીકરી હવે “બોજ” નહીં પરંતુ “આશા” બની ગઈ છે.

✨ આ ઉદાહરણો શું બતાવે છે?

આ તમામ ઉદાહરણો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વહાલી દીકરી યોજના માત્ર નાણાકીય સહાય પૂરતી નથી, પરંતુ તે:

• દીકરીના શિક્ષણમાં સતત સહારો આપે છે
• ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને આત્મવિશ્વાસ આપે છે
• સમાજમાં દીકરી પ્રત્યે સકારાત્મક વિચારધારા વિકસાવે છે

વહાલી દીકરી યોજનાનો સમાજ પર પ્રભાવ

વહાલી દીકરી યોજના અમલમાં આવ્યા બાદ ગુજરાતમાં દીકરીઓના શિક્ષણ સ્તરમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. વધુ દીકરીઓ શાળામાં દાખલ થઈ રહી છે અને ઉચ્ચ શિક્ષણ તરફ આગળ વધી રહી છે. આ યોજનાના કારણે સમાજમાં દીકરી પ્રત્યેની માનસિકતામાં સકારાત્મક પરિવર્તન આવ્યો છે.

આ માહિતી જાહેર રીતે ઉપલબ્ધ સરકારી માહિતી આધારિત છે અને સમય સાથે તેમાં ફેરફાર શક્ય છે.

હેલ્પલાઈન અને સંપર્ક માહિતી

• 📞 ટોલ ફ્રી હેલ્પલાઈન: 1800-233-1904
• જિલ્લા મહિલા અને બાળ વિકાસ કચેરી
• Digital Gujarat Portal

નિષ્કર્ષ

વહાલી દીકરી યોજના 2026 ગુજરાત સરકારની દીકરીઓ માટે એક આશાસ્પદ અને દીર્ઘકાળીન લાભ આપતી યોજના છે. આ યોજના દ્વારા દીકરીઓને માત્ર આર્થિક સહાય જ નથી મળતી, પરંતુ તેમને આત્મવિશ્વાસ, સુરક્ષા અને સ્વાવલંબનનો માર્ગ પણ મળે છે.

જો તમારી દીકરી આ યોજનાની પાત્રતા ધરાવે છે, તો સમયસર અરજી કરીને આ યોજનાનો લાભ અવશ્ય લો. દીકરી કોઈ ભાર નથી, પરંતુ પરિવાર અને સમાજની શક્તિ છે. વહાલી દીકરી યોજના આ વિચારને વાસ્તવિકતા બનાવવાનો એક મજબૂત પ્રયાસ છે.

FAQ – વહાલી દીકરી યોજના 2026

1️⃣ વહાલી દીકરી યોજના માટે અરજી કરવાની છેલ્લી સમયમર્યાદા કેટલી છે?

દીકરીના જન્મ પછી એક વર્ષની અંદર અરજી કરવી ફરજિયાત છે. જો આ સમયમર્યાદા ચૂકી જાય તો પછી અરજી સ્વીકારવામાં આવતી નથી, ભલે પાત્રતા પૂર્ણ થતી હોય.

2️⃣ એક પરિવારમાં કેટલી દીકરીઓને વહાલી દીકરી યોજનાનો લાભ મળી શકે?

એક પરિવારમાં મહત્તમ બે દીકરીઓને આ યોજનાનો લાભ મળી શકે છે, જો તે દીકરીઓ દંપતીના પ્રથમ ત્રણ સંતાનો પૈકીની હોય અને અન્ય તમામ પાત્રતા શરતો પૂર્ણ કરતી હોય.

3️⃣ દીકરી 18 વર્ષની થાય તે પહેલાં લગ્ન થાય તો શું ₹1,00,000 મળશે?

ના. જો દીકરીના 18 વર્ષની ઉંમર પહેલાં લગ્ન થાય, તો ત્રીજો હપ્તો (₹1,00,000) મળતો નથી. આ યોજના બાળ લગ્ન રોકવાના હેતુથી બનાવવામાં આવી છે.

4️⃣ વહાલી દીકરી યોજનાની ઓનલાઈન અરજી ક્યાંથી કરવી?

વહાલી દીકરી યોજનાની ઓનલાઈન અરજી Digital Gujarat Portal દ્વારા કરવામાં આવે છે.

• ગ્રામીણ વિસ્તાર: VCE મારફતે
• શહેરી વિસ્તાર: ATVT / જન સેવા કેન્દ્ર દ્વારા

વ્યક્તિગત રીતે ઘરે બેઠા સીધી ઓનલાઈન અરજી કરવાની સુવિધા સામાન્ય રીતે ઉપલબ્ધ નથી.

5️⃣ અરજી રદ (Reject) થાય તો ફરીથી અરજી કરી શકાય છે?

જો અરજી અધૂરા દસ્તાવેજો અથવા તકનિકી ભૂલના કારણે રદ થઈ હોય, તો સુધારા કરીને ફરી અરજી કરી શકાય છે (સમયમર્યાદા અંદર).
પરંતુ જો અરજી પાત્રતા ન હોવાના કારણે રદ થઈ હોય, તો ફરી અરજી માન્ય નથી.

---

જો તમે મહિલાઓ માટેની અન્ય સરકારી યોજનાઓ વિશે જાણવું હોય તો મુખ્યમંત્રી મહિલા ઉત્કર્ષ યોજના ગુજરાત વિષેનો લેખ પણ વાંચી શકો છો.